05-02-2026
Handreiking Groenblauwe dooradering 2.0: Stappenplan, kennisbank en praktijklessen voor een rijker landschap
Groenblauwe dooradering – we willen het allemaal – maar toch lukt het niet dit van de grond te krijgen. Hoe boks je dit wel voor elkaar? Het praktische stappenplan in de Handreiking GBDA 2.0 helpt daarbij. Onze Handreiking, met naast het stappenplan een kennisbank en praktijklessen, stimuleert om aan de slag te gaan met een rijker landschap in het vizier. De Handreiking is een vervolg op de eerdere 1.0 versie en werkt o.a. inspirerende inrichtingsconcepten uit voor landschappen die eerder niet aan bod kwamen zoals de veenkoloniën, het rivierengebied, Limburg en de binnenduinrand. De nieuwe versie is niet alleen verbreed, maar ook verdiept, bijvoorbeeld met bouwstenen van landschapselementen, informatie over welke soorten er bij een bepaald landschapselement te verwachten zijn, de beheeraspecten en verdienmodellen.
Arjen Venema, landschapsarchitect en projectleider: “We zien dat gebiedseigen groenblauwe dooradering heel belangrijk is, omdat je daarmee meerdere vliegen in één klap kunt slaan: meer landschappelijke kwaliteit, maximale biodiversiteit, cultuurhistorische waarden en veel meer. Daarom hebben we voor bijna alle landschappen van Nederland (op basis van de indeling door Theo Spek) een inrichtingsconcept gemaakt hoe je groenblauwe dooradering gebiedseigen kan toepassen. Voor de meest voorkomende landschapselementen hebben we aangegeven in welke landschappen ze voorkomen, hoe je ze moet aanleggen en beheren. De grond die nodig is voor meer groenblauwe dooradering is van boeren, die alleen mee willen doen als ze hier een goede vergoeding voor krijgen en als de vorm van groenblauwe dooradering past bij de bedrijfsvoering. Om die reden zijn we het land in getrokken, op zoek naar vormen van groenblauwe dooradering die passen, en hebben we in samenwerking met Sarah Westenburg van BoerenNatuur een financieel stappenplan gemaakt voor een goede financiële onderbouwing van groenblauwe dooradering.”
De Handreiking Groenblauwe dooradering is een praktische gids voor drie verschillende doelgroepen die elk vanuit hun eigen belang met groenblauwe dooradering aan de slag willen: gebiedscoalities, overheden (met publiek grondbezit) en particuliere grondeigenaren. Voor de handreiking zijn in verschillende landschappen excursies, werksessies en studiedagen gehouden om te leren hoe groenblauwe dooradering duurzaam en robuust tot stand kan komen. De handreiking deelt de successen, kansen, knelpunten en benoemde onderliggende factoren, zodat hier ook in andere landschappen rekening mee gehouden kan worden. De ervaringen uit de studiegebieden tonen aan dat de succesvolle implementatie van groenblauwe dooradering vraagt om een integrale benadering. Het gaat niet slechts om ecologisch herstel, maar om een fundamentele verandering in samenwerking, financiering en ruimtelijke inrichting. Uit de casuïstiek blijkt dat succes afhangt van het vermogen om gebiedsoverstijgend te denken en meervoudige waarde te creëren voor zowel de grondeigenaar als de maatschappij.
De Handreiking Groenblauwe Dooradering 2.0 is een van de acht handreikingen van het programma MooiNL, in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening en het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur. De handreiking is opgesteld in samenwerking met brede allianties van organisaties, direct betrokken bij de opgaven. Strootman Landschapsarchitecten maakte de handreiking in een team met Bosch&Slabbers (zij maakten de 1.0 versie) en experts op de achtergrond Theo Spek (Hoogleraar Landschapsgeschiedenis, RUG) en Sarah Westenburg (BoerenNatuur).