Gebiedsbiografie Twente

Ontwikkelgerichte gebiedsbiografie als inspiratiedocument voor de ruimtelijke opgaven van nu

Twente is een regio met een diep geworteld verhaal. Een verhaal dat besloten ligt in de fysieke ondergrond, de rijke buurtschappen en essen, de textielhistorie en de veerkracht van de gemeenschap. In opdracht van de Cultuurregio Twente stelden Strootman Landschapsarchitecten en RAAP de Gebiedsbiografie Twente op. Het document verbindt het diepe landschappelijke en cultuurhistorische verleden met de grote ruimtelijke transformaties waar de regio vandaag voor staat. De gebiedsbiografie is geen nostalgische terugblik, maar een ontwikkelgericht inspiratiedocument en ruimtelijk kompas. Het biedt bestuurders, beleidsmakers, ontwerpers en inwoners inzicht in hoe beslissingen uit het verleden de ruimte van nu bepalen en hoe het DNA van Twente richting kan geven aan de keuzes voor morgen. 

Locatie

Regio Twente

Opdrachtgever

De 14 gemeenten van de Cultuurregio Twente

Partners

RAAP

Oppervlakte

150.300

Ontwerpjaar

2025-2026

Twente staat voor grote maatschappelijke en ruimtelijke opgaven. De vraag naar nieuwe woningen, de overgang naar duurzame energie, de aanpak van droogte en wateroverlast, natuurherstel, landbouwtransitie en economische vernieuwing leggen een grote druk op de ruimte. Om te voorkomen dat losse ruimtelijke claims het waardevolle landschap versnipperen, zoekt de regio naar samenhang. Goede bestuurlijke en ontwerpkeuzes beginnen bij het begrijpen van de context. Want: ‘wie weet waar hij vandaan komt, kan beter bepalen waar hij naartoe wil’. De gebiedsbiografie ontrafelt het ontstaan van het Twentse landschap en vertaalt deze geschiedenis naar concrete ontwikkelprincipes en ontwikkelkansen voor de toekomst.  De gebiedsbiografie is via deze link te downloaden, wachtwoord  Gebiedsbiografie.  

image-part
image-part

De biografie brengt het landschap in beeld aan de hand van drie grote tijdsovergangen. Deze historische analyse mondt uit in zes rode draden die het huidige landschap en de actuele opgaven met elkaar verbinden:

  1. Natuur en Landbouw: Het traditionele coulisselandschap en Natura 2000-gebieden staan onder druk door stikstof, verdroging en schaalvergroting. De uitdaging is de overgang naar natuurinclusieve landbouw met behoud van landgoederen en houtwallen.
  2. Klimaat en Energie: Wateroverlast in laaggelegen gebieden en steden wisselt af met verdroging op de hogere zandgronden. Zonnevelden en windturbines vragen om een zorgvuldige inpassing in het historische landschap.
  3. Economie: Transformatie van industrieel erfgoed (zoals het Indië-terrein in Almelo) naar creatieve woon- en werkgebieden, gecombineerd met ruimte voor high-tech innovatie.
  4. Verstedelijking en Mobiliteit: De steden Enschede, Hengelo en Almelo vormen samen de 'Netwerkstad Twente'. De opgave is verdichten bij ov-knooppunten met behoud van de dorpsidentiteit en het landelijke karakter.
  5. Sociaal-Maatschappelijk: Inspelen op de sterke sociale traditie van noaberschap, terwijl vraagstukken rondom vergrijzing, voorzieningenniveau en kansenongelijkheid in kwetsbare stadswijken vragen om aandacht.
  6. Defensie: Het hernieuwde strategische belang van Twente en de ruimtelijke afstemming rond voormalige en actuele militaire terreinen (zoals Vliegbasis Twenthe) in grenscontext.

De Gebiedsbiografie Twente reikt concrete ontwerpprincipes en kansen aan voor ruimtelijke ontwerpen en beleidsplannen:  

  1. Bodem en watersysteem als drager: Beken en natuurlijke laagtes benutten voor waterberging en klimaatadaptatie. Historische beekstructuren herstellen om verdroging tegen te gaan.
  2. Koppeling van erfgoed en verduurzaming: Historische structuren, landgoederen en industriële relictgebieden inzetten als kwaliteitspijlers voor nieuwe functies en woningbouw.
  3. Versterken van het coulisselandschap: Kleinschalige landschapselementen (zoals houtwallen en meidoornheggen) herstellen ten behoeve van biodiversiteit, recreatie en herkenbaarheid.


image-part