Landschapskoers Groningen

Richtinggevend kader voor behoud door ontwikkeling

In opdracht van de gemeente Groningen, maakte Strootman Landschapsarchitecten in nauwe samenwerking met de gemeente en de Rijksuniversiteit Groningen de Landschapskoers Groningen. De eerder gemaakte Landschapsbiografie onder redactie van Jeroen Wiersma en Theo Spek / Rijksuniversiteit Groningen, ligt hieraan ten grondslag. De landschapskoers vormt een richtinggevend advies en een inspirerend kader dat helpt om de herkomstwaarde van het Groningse landschap actief in te zetten bij toekomstige ruimtelijke opgaven. Met concrete richtinggevende principes, een grondige gebiedsanalyse en inspirerende referentiebeelden laat de koers zien hoe grote transities – zoals klimaatadaptatie, landbouwtransitie en energietransitie – kunnen bijdragen aan een mooier en kwalitatief rijker landschap.

Locatie

Gemeente Groningen

Opdrachtgever

Gemeente Groningen

Partners

Rijksuniversiteit Groningen en gemeente Groningen

Ontwerpjaar

2024-2025

Uitvoering

2025 -

Gebiedseigen landschapskwaliteit is essentieel om meerdere vliegen in één klap te slaan: versterking van de eigenheid van het landschap, maximale biodiversiteit, behoud van cultuurhistorische gelaagdheid en een betere balans in het water- en bodemsysteem. Daarom is voor de acht verschillende deellandschappen van Groningen, gebaseerd op de landschapsbiografie, uitgewerkt hoe grote ruimtelijke opgaven vanuit de historie en het karakter van het gebied opgelost kunnen worden. Voor actuele thema's als droogtestress, verzilting en verdroging geeft de koers concrete handvatten voor inrichting en beheer, met respect voor het bestaande landschappelijke raamwerk.

De Landschapskoers Groningen is een praktisch instrument en richtinggevend kader voor het college, de gemeenteraad, ruimtelijk ontwerpers en beleidsmakers die keuzes moeten maken in de herijking van de omgevingsvisie en concrete gebiedsplannen.

image-part
image-part

De koers brengt historische waarden en toekomstig beleid samen en is opgebouwd vanuit drie invalshoeken:

  1. Herkomstwaarde en kernkwaliteiten. Ruimtelijke kwaliteit ontstaat door te bouwen op de historisch gegroeide structuren en de eigenheid van elk deellandschap.
  2. 'Behoud door ontwikkeling'. Het landschap is geen statisch museumstuk; de geschiedenis biedt juist de inspiratie en basis voor de ruimtelijke opgaven van nu.
  3. Handvatten voor de praktijk. Een set van vijf heldere principes helpt om opgaven op het gebied van bodem, water, natuur en verstedelijking integraal en gebiedseigen op te lossen.

Om tot de koers te komen zijn kaartenanalyses van actuele opgaven en beleidsanalyses gemaakt. De Landschapskoers deelt de kansen, randvoorwaarden en ontwerpprincipes per gebied, zodat hierop geacteerd kan worden bij ruimtelijke planvorming. Ervaring toont aan dat het versterken van landschapswaarden vraagt om een integrale benadering: niet louter kijken naar bescherming of technische oplossingen, maar de herkomstwaarde benutten als inspiratiebron voor duurzame ruimtelijke kwaliteitsverbetering.