SHE als nationaal landschapspark

Een lonkend perspectief voor de Spoorzone Hengelo Enschede

De Spoorzone Hengelo Enschede staat voor een grote schaalsprong. Hoe kan een hoogwaardig landschapspark meerwaarde geven aan deze verstedelijkingsopgave? En hoe zorgen we ervoor dat dit park op het vlak van klimaat en waterhuishouding de regio een grote dienst bewijst? Drie ontwerpteams richtten zich — ondersteund door vertegenwoordigers van beide gemeenten — niet in competitie, maar in nauwe samenwerking op deze vragen. Elk team kreeg één perspectief mee als uitgangspunt voor het ontwerpend onderzoek. Strootman Landschapsarchitecten richtte zich op de visie: SHE als nationaal landschapspark. Een aantrekkelijk toekomstbeeld waar mensen graag willen wonen, werken en recreëren, met goede condities voor mens en natuur. Wij onderzochten hoe water en bodem sturend kunnen zijn in het ruimtelijk programma, en hoe de ambitie van SHE voor een klimaatneutrale, circulaire maatschappij vorm kan krijgen. Kortom: hoe het landschapspark SHE het beste van twee werelden verenigt — de serene schoonheid van het Twentse landschap en de dynamische mogelijkheden van technologische vooruitgang.

Locatie

Spoorzone Hengelo Enschede (SHE)

Opdrachtgever

Gemeenten Hengelo en Enschede

Partners

De Zwarte Hond, PosadMaxwan

Ontwerpjaar

2024

In ons voorstel transformeren we technische watersystemen naar natuurlijke systemen waarin beken hun maximale sponswerking terugkrijgen. Om de verstedelijking op te vangen zonder het landschap aan te tasten, geldt het principe van verdichten én vergroenen. We bouwen niet langer in het open landschap en kiezen voor de Europese norm van no net land take. Minimaal twintig procent van de verharding wordt verwijderd en auto’s parkeren we geclusterd, zodat op maaiveld alle ruimte ontstaat voor groen, water en ontmoeting. Nieuwe woningbouw vindt uitsluitend plaats op geschikte, droge locaties. 

 

image-part
image-part

Tussen Hengelo en Enschede ontstaat een krachtige blauwgroene bufferzone. Door historische beken zoals de Koekoeksbeek te herstellen, trekken we het natuurlijke landschap de stad in. Ook het Twentekanaal krijgt een sleutelrol in de klimaatadaptatie. Door verondieping vermindert de fysieke barrière en kan het kanaal bij piekmomenten tot 350.000 kubieke meter regenwater bergen. Nieuw oeverbos zorgt bovendien voor een aantrekkelijke, koelende parkzone die het FBK-stadion direct verbindt met de Grolsch Veste.

Het nabijgelegen Kristalbad wordt volledig geïntegreerd in de nieuwe parkzone en geoptimaliseerd voor extra waterberging. De industriële bedrijvigheid bij de haven van Enschede wordt geconcentreerd in Hengelo, waardoor in de oude haven ruimte ontstaat voor 'Haven-stad': een aantrekkelijk nieuw woongebied met tienduizend woningen aan het water. Om het landschapspark als één geheel te laten functioneren, transformeren we de Hengelosestraat met een knip voor doorgaand autoverkeer tot een statige wandellaan. Snelfietsroute F35 vormt samen met een netwerk van struinpaden en twee nieuwe OV-stations de ruggengraat voor duurzame mobiliteit.

image-part

Tijdens de slotmanifestatie presenteerden drie ontwerpteams hun resultaten. Naast Strootman Landschapsarchitecten waren dat De Zwarte Hond en PosadMaxwan. Het perspectief SHE als Nationaal Landschapspark laat zien hoe het landschapspark het beste in zich verenigt van twee werelden: de serene schoonheid van het Twentse landschap en de dynamische mogelijkheden van technologische vooruitgang. Het ontwerpend onderzoek vormt de basis voor de volgende stappen in de regionale samenwerking: via een Koersdocument toe naar een gedragen Masterplan voor de toekomst van Twente.