Ruimtelijk kwaliteitskader met dijkpaspoorten

Inrichtingsprincipes voor hoogwaterbescherming De Dommel rond Vught

Het dijkenstelsel tussen Vught, Boxtel, Sint- Michielsgestel en 's-Hertogenbosch staat voor een forse uitdaging: als gevolg van de klimaatverandering krijgen de Dommel en de Essche Stroom in de toekomst hogere afvoerpieken te verwerken. Het risico van overstromingen neemt daardoor toe. De huidige dijken zijn daar niet op berekend, zeker niet als tegelijkertijd ook in de Maas het water hoog staat en de beekafvoer wordt gestremd. Het gaat hier vaak om historische boomdijken, die in onbruik zijn geraakt omdat men dacht dat met de ‘beekregulering’ overstromingen niet meer voor zouden komen. Diverse bestaande dijken zullen daarom versterkt moeten worden en soms moeten er nieuwe dijken worden aangelegd. Het Waterschap De Dommel wil zorgvuldig omgaan met de aanwezige cultuurhistorische, ecologische en landschappelijke waarden en vroeg Strootman Landschapsarchitecten hiervoor een Ruimtelijk Kwaliteitskader te maken.

Locatie

Dommel tussen Vught, Boxtel, Sint- Michielsgestel en 's-Hertogenbosch

Opdrachtgever

Waterschap De Dommel

Partners

Staro Ecologisch Advies

Ontwerpjaar

2025

Uitvoering

2026-

Omdat in het gebied sprake is van veel gevarieerde belangen en diverse eigenaren hebben we ingezet op een zorgvuldig participatief proces in nauwe samenwerking met 15 landgoedeigenaren (verenigd in 'Verborgen Buitens'), terreinbeheerders zoals Brabants Landschap en de betrokken gemeenten. Tijdens werksessies en gesprekken is de lokale kennis van beheerders en eigenaren benut om inrichtingsprincipes op te stellen die passen bij de specifieke kenmerken van de zeven deelgebieden. Dit resulteerde in 30 dijkpaspoorten die definiëren wat de kwaliteiten zijn en wat de opgaven voor waterveiligheid en natuur en landschap.

image-part
image-part

Het ruimtelijke kwaliteitskader geeft zo een richting aan de ambitie van het waterschap om de dijken rond Vught tot een gesloten stelsel van toekomstbestendige waterkeringen te maken. De dijkpaspoorten helpen om ook de ecologische, cultuurhistorische en landschappelijke kwaliteiten van het gebied in kaart te brengen en aandacht te geven bij het nadenken over versterkingsmogelijkheden.

Omdat afzonderlijke dijktrajecten niet op zichzelf staan, maar passen in het grotere verhaal van het cultuurlandschap en bijdragen aan de ecologische structuur van beekdalen, bossen en landgoederen is in het ruimtelijk kwaliteitskader een overkoepelende dijkentypologie ontwikkeld. Het kader onderscheidt specifieke dijktypen, zoals historische boomdijken, bloemdijken en gevarieerde dijken met struweel. Dit helpt om per traject de juiste keuzes te maken voor natuur en cultuurhistorie.

Gerelateerde projecten