Hoe kan de ontwikkeling van een hoogspanningsstation bijdragen aan ruimtelijke opgaven?

Visie TenneT Oostpolder brengt kansen in kaart

TenneT wil in de toekomst een grote hoeveelheid elektriciteit via de De Eemshaven ons land in laten komen. Dit zal van hieruit verspreid moeten worden vanuit een nieuw hoogspanningsstation in de Oostpolder. Nog vóór deze ontwikkeling plaatsvindt wil Tennet onderzoeken of met deze ontwikkeling ook bijgedragen kan worden aan maatschappelijke opgaven. Daarnaast gaan de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen de Oostpolder (600 ha) ontwikkelen tot een bedrijventerrein. Tennet vroeg Strootman Landschapsarchitecten om een landschapsvisie voor de Oostpolder te maken en te onderzoeken wat zijn de mogelijke koppelkansen en hoe kwaliteit toegevoegd kan worden aan het landschap om een breed gedragen ontwikkeling mogelijk te maken.

Locatie

Oostpolder, Groningen

Opdrachtgever

TenneT

Oppervlakte

600 ha

Ontwerpjaar

2025

De visie van Strootman Landschapsarchitecten schetst een perspectief in vier tijd- en schaalniveaus. Kaarten maken de (koppel) kansen inzichtelijk. Het grootste schaalniveau laat zien welke grote opgaven er zijn. Via het niveau van Noord- Nederland, de Oostpolder en het TenneT-kavel zoomen we steeds verder in tot het meest gedetailleerde schaalniveau waar het hoogspanningsstation wordt geplaatst en de groen-blauwe zone waar de kabelsystemen in worden aangelegd. Vanuit een landschapsanalyse, beleidsdocumenten en gesprekken met inwoners brengen we in kaart wat de kernkwaliteiten van het landschap zijn en welke opgaven en kansen er liggen. 

image-part

Zo gaven bewoners aan een goed groenblauw netwerk belangrijk te vinden, gekoppeld aan mogelijkheden voor recreëren, wandelen bijvoorbeeld. Ruimtelijke landschappelijke kwaliteiten van de Oostpolder zijn de kenmerkende richting van het slotenpatroon, de omringende dijken, de hoogtegradiënt van noord naar zuid met een schilstructuur, de oude Maren, en allerlei karakteristieke elementen als kleine bosjes of erfbeplanting, de molen en het dorp Oudeschip. Samen de ambities en de landschappelijke kernkwaliteiten vormen de uitgangspunten voor de visie.

  

Per schaalniveau zijn koppelkansen geformuleerd en ontwikkelprincipes met principeprofielen uitgewerkt. Voor de schaal van de kavel van TenneT komen er specifieke technische en functionele randvoorwaarden bij. Hiervoor zijn twee scenario’s uitgewerkt. Deze houden rekening met het plaatsen van een hoogspanningsstation met schakeltuin en de mogelijke uitbreiding met twee converterstations. Onze visie laat, vanuit de verschillende schalen, zien welke mogelijkheden TenneT heeft om het hoogspanningsstation in de Oostpolder in de toekomst te ontwikkelen, met koppelkansen voor ruimtelijke kwaliteit en recreatie.

  1. Oppervlaktewater toevoegen (verzilting tegengaan)
  2. Hemelwater opvangen en bergen (zoetwaterbeschikbaarheid vergroten)
  3. Meer natuurlijke wateren en rietlanden (waterkwaliteit verbeteren)
  4. Inheemse gemengde beplanting aanplanten (biodiversiteit bevorderen)
  5. Versterken natuur (-verbindingen) (biodiversiteit bevorderen)
  6. Onderdeel van landschappelijke eenheid in de Oostpolder
  7. Ecologische zone geeft structuur en richting
  8. Het watersysteem verbindt op alle schalen
  9. Beplanting afgestemd op bodemsoort, bevordert bovendien herkenbaarbaarheid
image-part
image-part

De visiekaart en doorsnedes tonen hoe de dijk zichtbaar en beleefbaar blijft door de open zone langs de dijk, en hoe de bosstrook zorgt voor een scherm tussen het station en de veiligheidszone met hekwerk en dijk eromheen. Rondom de bedrijventerreinen voegen we bos toe. Het gebruik van bos als ontwerpmiddel in de Oostpolder introduceert een nieuwe tussenschaal in dit huidige landschap van contrasten. Het bos verwijst naar de erfbeplanting rondom de boerderijen in het Groningse landschap. Ook verwijst het bos naar de aanplant van typerende Groningse dorpsbossen sinds de jaren '70, die een grote cultuurhistorische waarde hebben. Door het bos ontstaat een herkenbare landschappelijke eenheid: een eenheid van de gevarieerde bebouwing. Voor de bomen hebben we een keuze gemaakt in soorten die gunstig zijn voor de biodiversiteit. Langs de oude maren leggen we geen bossen aan om vensters door de bossen te creëren en de open zichtlijnen te behouden.

Bij de ontwikkeling van een hoogspanningsstation gaat het meestal om een lange termijn. Omdat er ook op kortetermijnwinst behaald kan worden voor biodiversiteit, hebben we in de visie aanbevelingen gedaan voor tijdelijke natuurontwikkeling van het gebied waar mogelijk de converterstations komen. Ook laten we zien hoe gefaseerde ontwikkeling op lange termijn, hand in hand kan gaan met natuurontwikkeling die een positieve bijdrage heeft aan het vergroten van de biodiversiteit.

 

Gallery