Elswout

Parel in een snoer van buitenplaatsen

Elswout is een van de schitterende kralen in het snoer van buitenplaatsen in de binnenduinrand. Een aantrekkelijk wandelgebied voor mensen uit de omgeving van Haarlem en Amsterdam. Maar door leegstand van gebouwen en achterstallig onderhoud van het groen, de paden en gebouwen is er een reëel gevaar van verval. Wij werkten samen met rentmeester Age Fennema drie ontwikkelopties uit, die helpen een keuze te maken voor de toekomst van Elswout. 

Locatie

Overveen, Noord-Holland

Opdrachtgever

Staatsbosbeheer regio west

Partners

Fennema advies

Oppervlakte

85 ha

Ontwerpjaar

2014

Elswout is niet alleen trekpleister voor mensen om te wandelen, het heeft ook aanzienlijke ecologische betekenis. Door zijn historische gelaagdheid is deze buitenplaats van grote monumentale waarde. Door achterstallig onderhoud aan groen, paden, meubilair, hekken en gebouwen is de monumentaliteit echter sterk afgenomen. Tel daar de leegstand van meerdere gebouwen bij op en het is duidelijk: er dient iets te gebeuren.

image-part

Omdat een integrale visie op het complex ontbrak, en er nog onbenutte kansen lagen in de exploitatie van gebouwen, zijn wij gevraagd een ontwikkelvisie te maken. Samen met Fennema advies hebben wij opties uitgewerkt voor de toekomst van Elswout. Deze vormen een opmaat naar een masterplan waarin de visie op het beheer, gebruik en de exploitatie van de buitenplaats wordt uitgewerkt.

Aan de hand van drie scenario’s met een globale exploitatieberekening is het scala aan mogelijke toekomsten in beeld gebracht. In het scenario ‘Existeren’ wordt gedaan wat minimaal nodig is om de continuïteit van de buitenplaats te waarborgen, en de cultuurhistorische en ecologische waarden in stand te houden.

image-part

In ‘Exploiteren’ ligt de nadruk op het organiseren van de buitenplaats als een bedrijf of landgoed waar, binnen de cultuurhistorische en ecologische kaders, volop wordt gewerkt. In ‘Excelleren’ staat het beleven van Elswout in al zijn glorie centraal. De cultuurhistorische waarden zullen niet alleen worden veiliggesteld, maar er wordt een integraal ontwerp gemaakt voor het park, waarin ook ruimte is voor herintroductie van verloren gegane elementen uit het verleden, en de introductie van verfijnde tuinelementen (Haute couture).

image-total

Door uitersten te verkennen, wordt duidelijker waar essentiële keuzen liggen, en welke consequenties het optimaliseren van de ene ambitie heeft voor een andere ambitie. Zo wordt ook duidelijk welke ambities goed samengaan, en welke niet. Uiteindelijk helpen ze om een weloverwogen keuze te maken voor de te volgens koers voor de toekomst van Elswout. Die koers zal worden uitgewerkt in een masterplan.

Gerelateerde projecten