Leenderbos en Groote Heide

In opdracht van Staatsbosbeheer en waterschap De Dommel, heeft Strootman Landschapsarchitecten een inrichtingsplan gemaakt voor bijzondere bos- en natuurgebied Leenderbos en Groote Heide.

Locatie

Noord-Brabant, ten oosten van Valkenswaard

Opdrachtgever

Staatsbosbeheer regio Zuid en Waterschap De Dommel

Partners

Kenniscentrum Landschap van de RUG (Theo Spek), Cultuurland Advies (Martijn Horst)

Oppervlakte

3.380 ha

Ontwerpjaar

2010-2011

Uitvoering

2012 –

In enkele duizenden jaren hebben mensen geprobeerd de natuur naar hun hand te zetten. Mensen hebben het gebied droger gemaakt en weer natter, er sporen doorheen getrokken en weer deels uitgewist, ontbost, bebost, ontsloten, afgesloten, stuifzanden veroorzaakt, vastgelegd en weer gecreëerd. Wat een werk. Door al dat werk is het Leenderbos geworden wat het is: een zeer interessant cultuurlandschap met hoge natuurwaarden. Maar het kan nog mooier. In opdracht van Staatsbosbeheer en waterschap De Dommel, hebben wij daarom een inrichtingsplan gemaakt voor dit bijzondere bos- en natuurgebied.

image-part
image-part

Hoewel Natura2000-doelstellingen door plannenmakers vaak als conservatief en belemmerend worden ervaren, blijkt in het inrichtingsplan voor het Leenderbos dat deze soms juist prima kunnen worden gecombineerd met de ambitie om cultuurhistorische waarden beter zichtbaar en beleefbaar te maken, en de belevingswaarde van het gebied te vergroten. Het ontwerp speelt hierin een belangrijke bemiddelende rol.

Onderdeel van het inrichtingsplan zijn voorstellen om de waterkwaliteit verbeteren en het gebied verder vernatten, waardoor grondwaterstanden omhoog gaan en in vennen weer water komt. Aan de westkant van het Leenderbos zijn de meeste potenties om natte plekken en vennen te herstellen. In dit deel staan ook de meeste Douglas-bossen en bijbehorende drainagegreppels. Door juist dit deel om te vormen naar open heide kunnen meerdere vliegen in één klap worden geslagen. Er ontstaat een ecologische verbinding tussen noord en zuid , de vennen die aan de westkant in het bos liggen worden met elkaar verbonden en het naaldbos kan plaatsmaken voor de veel minder verdampende heide.

image-total

Daarnaast wordt tegelijk ook de route vanuit de dorpen naar het natuurgebied interessanter doordat je straks vanaf de randen eerst op de open heide komt, met lange zichtlijnen naar de omgeving, en pas daarna in het bos. Aan de oostkant van het gebied wordt een droge ecologische verbinding gerealiseerd. Op de heide liggen met houtwallen omzoomde kleine ontginningen als ‘eilanden’ in de leegte. Het bos krijgt een sterkere natuurfunctie, maar is in omvang nog steeds fors. Daarom worden maatregelen genomen om de oriëntatie te vergroten en het bos recreatief aantrekkelijker te maken, zoals het toevoegen van nieuwe brandsingels aan de reeds bestaande, en het maken van open plekken in het bos , die voor een afwisselend beeld zorgen.