Proeftuin Cajanus, een tuin om in te wonen aan de rand van Schalkwijk

Proeftuin Cajanus is een natuurinclusieve, sociaal duurzame en veelzijdig nieuwe woonbuurt binnen de Haarlemse wijk Schalkwijk. Bij Proeftuin Cajanus komen natuurinclusief wonen, duurzaam bouwen, sociale duurzaamheid, en gemeenschapszin bij elkaar. Proeftuin Cajanus is bijzonder door de grote variatie in woonvormen bij elkaar en de landschappelijke kwaliteit van de openbare ruimte als verbindend element Contact met de natuur en met elkaar staan centraal in het plan. Het bomenrijke landschap vormt de structuur van het ontwerp. De woningen zijn in kleine eenheden geclusterd rondom collectieve hoven en zijn volledig gemaakt uit biobased materialen zoals hout . Strootman Landschapsarchitecten ontwerpt de openbare ruimte in opdracht van de HBB Groep.

Locatie

Zwemmerslaan 2-4, Haarlem

Opdrachtgever

HBB Groep

Partners

HBB Groep in samenwerking met FARO, Gaaga, Merosh, WikiHouse, Knarrenhof, Treetek, Smits Rinsma

Oppervlakte

3 ha.

Ontwerpjaar

2025-2026

Uitvoering

2027-2028

Proeftuin Cajanus bestaat uit zes unieke communities, elk met een eigen karakter en doelgroep, maar altijd in verbinding met het geheel. Van wooncoöperaties (Knarrenhof) tot zelfbouwwoningen in het Wikihouse-principe, grote eengezinswoningen en bestaande Tiny Houses. Deze Tiny TIM’s staan vandaag de dag aan het Cajanuspad en na overleg met de huidige bewoners zijn ze ingepast tussen de nieuwe woningen. Een groot deel van de woningen is ontworpen rondom hofjes. De bewoners zijn samen verantwoordelijk voor het onderhoud en beheer van hun eigen hof. Binnen elke community worden de bewoners uitgenodigd en uitgedaagd om elkaar op te zoeken en hun hofje samen verder naar wens in te richten.

image-part
image-part

De landschappelijke structuur van Proeftuin Cajanus vormt de basis van het plan op stedenbouwkundig en landschappelijk niveau. In Proeftuin Cajanus verbindt het landschap de mensen. Waardevolle bomen blijven behouden en bepalen mede de contouren van de bebouwing. De wijk ademt rust, ruimte en verbondenheid – met elkaar én met de omgeving. Er komen goede verbindingen met de omgeving voor voetgangers en fietsers. Het gebied wordt autovrij gemaakt. Bewoners kunnen parkeren in een nieuwe garage die volledig onder het rijk beplante maaiveld ligt. Proeftuin Cajanus blijft gedomineerd door de talrijke mooie bomen die er soms al meer dan 30 jaar staan, een overblijfsel waar het plan dankbaar gebruik van maakt. We beroeren de ondergrond minimaal en dat komt het bodemleven ten goede. Veruit de meeste woningen zijn grondgebonden zodat er een optimale relatie zal bestaan tussen de gebouwen en het maaiveld.

We verbinden zes gebouwclusters met een landschappelijke inrichting. Een landschap met weide, ruigtes en bosschages ‘spoelt’ door Proeftuin Cajanus. We maken routes, ’en reliëf met beplanting waarmee de biodiversiteit een impuls krijgt. In elk cluster bevindt zich een groen hofje voor gemeenschappelijk gebruik van een ‘community’. Alle buitenruimte is openbaar toegankelijk. Een stelsel van kronkelende paden met een natuurlijke uitstraling zorgt voor verbinding tussen de communities onderling én de omgeving. Op Proeftuin Cajanus vind je straks een Avonturenpad met beweeg- en spelaanleidingen voor jong en oud. Ook ontwerpen we een Voedselbospad met bijzondere eetbare gewassen.: Proeftuin Cajanus krijgt een uitstekende aanhechting op de omgeving en de Groene Zoom in Haarlem. De kwaliteit van de randen benutten we door zichtrelaties en verbindingen tussen binnen en buiten te versterken met meer openheid in de beplantingslaag- soms juist verdichten we de rand ten faveure van ruimtelijke kwaliteit en natuurwaarden. Artist impressions: WAX